به آن مرد . و اخل ( مجهولا ) : محتاج شد . و ما اخكلك الله اليه : چه محتاج كرده است خدا ترا به او . اخلال ( exl l ) ا . پ - مأخوذ از تازى - ابطال و افساد و تباهى . و تخريب . و هر چيز كه موجب قصور و سستى كار گردد . و اختلال . و اخلال كردن ف م . : افساد نمودن و باطل كردن و تباه نمودن . و قصور و سستى در كارى آوردن . و كار را مختل كردن . اخلام ( axl m ) ع . ج خلم ( xelm ) . اخلة ( axellat ) ع . ج خلال و ج ج خلة ( xellat ) . اخلج ( axlaj ) ا . ع . رسن و ريسمان . ج : خلج ( xolj ) و خلجان ( xolj n ) . اخلص ( axlas ) ص . ع . خالص‌تر . و صادق‌تر . و بىآميغ‌تر . و پاك‌تر . و اخلص العباد : صادق‌تر و دين‌دارترين بندگان . و اخلص الفؤاد : مخلص و صاف دل . اخلف ( axlaf ) ص . ع . چپه دست . و احول . و كم‌عقل . و آنكه در رفتن برپاى چپ زور آورد گويا بر يك پهلو مىرود . و شتر بكرانه ميل كننده . و مشكل و سخت و دشوار . و بدبخت و منحوس . و ا . مار نر . و سيل و توجبه . اخلق ( axlaq ) ص . ع . املس . و مصمت . و فقير . و حجر اخلق : سنگ املس . اخلكندو ( axlakandu ) ا . پ . بازيچه‌اى مر كودكان را . اخلود ( axlud ) ا . پ . خرنوب . اخلومد ( axlowmad ) ا . پ . نام دهى در نزديكى مشهد مقدس رضوى . اخلياء ( axli ' ) ع . ج خلى ( xaliy ) . اخليج ( exlij ) ا . ع . اسب جواد نيك‌رو . و نام گياهى . اخليلاء ( exlil ' ) م . ع . اخلولى اخليلاء : مداومت كرد بر خوردن شير . اخليلاق ( exlil q ) م . ع . اخلولق السحاب اخليلاقا : برابر شد ابر و سزاوار باران گرديد . و اخلولق الرسم : محو گرديد آن رسم و برابر زمين شد . و اخلولق متن الفرس : املس گرديد متن آن اسب . اخم ( axm ) ا . پ . چين پيشانى و ابرو . و بد اخم ص . : ترش‌رو . و اخم كردن ف ل . : پيشانى و ابرو را چين‌دار كردن و ترش‌رو شدن . اخماد ( exm d ) م . ع . اخمد اخمادا : آرميد و خاموش شد . و اخمد النار : فرو نشاند زبانهء آتش را . اخمار ( exm r ) م . ع . پوشانيدن و پنهان كردن . و كينه‌ور گرديدن . و داخل شدن . و اخمر اخمارا : پنهان و پوشيده گرديد . و اخمرته الارض عنى و منى و علىّ : پوشيد او را زمين از من . و اخمر فلانا الشيى : عطا كرد آن چيز را بفلان و مالك گردانيد فلان را بر آن چيز . و اخمر الشيى : به ياد داشت گذاشت آن چيز را . و اخمر الامر : در دل گرفت آن كار را . و اخمر العجين : خمير كرد . و اخمرت الارض : بسيار خمر شد زمين . اخماس ( axm s ) ع . ج خمس ( xoms ) و ( xomos ) . و هما فى بردة اخماس يعنى آن دو نزديك يكديگر و مجتمع و يا دوست‌اند و فعل هر دو يكى است كه از آن باهم متشابه مىشوند گويا در يك جامه‌اند . و يضرب اخماسا لاسداس او يظهر اخماسا لاجل اسداس اى رقى ابله من الخمس الى السدس - و اين عبارت را در حق كسى گويند كه مقصودش غير اظهار وى بود يعنى مىكوشد در مكر و فريب . اخماس ( exm s ) م . ع . اخمسوا اخماسا : پنج شدند . و اخمس الرجل : خداوند شتران خمس گرديد آن مرد . اخماع ( axm ' ) ع . ج خمع ( xem ' ) . اخمال ( exm l ) م . ع . پرزه‌دار و خوابناك گردانيدن . و اخمله الله : گم‌نام و بيقدر گردانيد او را خداى . اخمام ( exm m ) م . ع . اخم اللبن اخماما : متغير شد آن شير از بد بوئى خيك . و اخم اللحم : گنده شد آن گوشت . اخمر ( axmar ) ص . ع . مست و مخمور و و مدهوش . و تخمه‌زده . اخمرة ( axmerat ) ع . ج خمار . اخمساء ( axmes ' ) ع . ج اخمسة ( axmesat ) و خميس ( xamis ) . اخمسه ( axmose ) ا . پ . مر . آخمسه . اخمص ( axmas ) ا . ع . باريكى كف پاى كه به زمين نرسد . و كان صلى الله عليه و آله خمصان الاخمصين : بود آن حضرت صلى اللّه عليه و آله باريك اخمص يعنى گودى كف پاى مباركش باريك بود . اخمه ( axme ) ا . پ . چين و شكن در روى و در پيشانى . اخمه‌رو ( axme - ru ) ص . پ . كسى كه روى آن داراى چين و شكن باشد . و كاغذى كه به روى آن خط كشيده و يا نوشته باشند . اخن ( axann ) ص . ع . اغن يعنى آنكه در آواز وى غنه باشد . ج : خنّ . اخناء ( exn ' ) م . ع . اخنى عليهم اخناء : هلاك كرد آنها را و فحش گفت . و اخنى الجراد : بسيار تخم گرديد ملخ . و اخنى المرعى : بسيار گياه شد آن چراگاه . و اخنى الدهر عليه : دراز شد زمانه بر وى . اخناب ( axn b ) ع . ج خنب ( xenb ) . اخناب ( exn b ) م . ع . بريدن و هلاك كردن . و سست گردانيدن . و اخنب فلان :